پتان
از کتاب: افغان و افغانستان ۱۹۷۸
، فصل اول
افغانان که در تأسیس و توسعه افغانستان سهم عمده و بارزی داشته اند بر سه گروه عمده درانی غلجی و بردرانی (نام اقوام متعدد پشتونهای سلسله کوه سلیمان ) آنها به سه نام افغان، پشتون و پتان نامیده شده اند. از جمله پتان نام نسبتا جدید است در باره ترجمه این کلمه روایات متعددی موجود است بقول فرشته وقتی افغانان از جبال غور کو چانیده شدند در معموره پتنه ولایت بهار سر زمین هند وطن ساخته شدند.
هندیها آنها را باسم مکان جدید شان یعنی پتان خواندند زبان شناسان منجمله مورگن سترن بر طبق استدلال زبانشناسی کلمه پتان را مشتقی از پشتان، پشتانه میداند. (37) بهر صورت آنچه دراینجا قابل ذکر است این است که این نام از قرن 12 تقویم مشترک باینطرف اول بان افغانانی داده شد که در قسمت شرق دریای سند در هند متوطن بودند و پسانها به قسمتی از افغانانی جبال سلیمان هم اطلاق گردید. بعدها نویسنده گان انگلیسی کوشیدند این نام را صرف به ان پشتونها اطلاق کنند که در داخل و مجاورت امپراتوری هند شان میزیستند هدف آنها این بود که پتانها را از سایر پشتونها علیحده و بلکه متمایز بدانند و باینصورت مقاصد سیاسی خود را که عبارت از تضعیف پشتونها بوده بر آورده سازند (38) در حالیکه مردمانیکه زیر عنوان از تضعیف پشتونها بوده بر آورده سازند (38) در حالیکه مردمانیکه زیر عنوان افغان پشتون و پتان آمده اند در اصل از یک نسب استند و بیک لسان واحد پشتو (البته یا دو یا سه لهجه مختلف تکلم مینمایند.