افغان ها و فراه

از کتاب: افغان و افغانستان ۱۹۷۸ ، فصل اول
مقارت همین اوقات فردوسی در اشعار رزمی و حماسی خود بارها از قدرت جنگی مردمی بنام افغان یاد میکند از اشعار وی چنین معلوم میشود که افغان ها در فراه هم بود و باشد داشتند و در آنجا در قلعۀ بر فزار کوه مر باد متوطن بودند و این قلعه بقول مؤرخ کهزاد » مملو از جنگ آوران دلاور و بسیار نیرومند افغان بود. (73)
فردوسی گوید:
یکی قلعه بالای آن کوه بود 
که ان حصن از مردم انبوه بود
مران حصن را نام مرباد بود
ازو جان تا بخردان شاد بود
بدژ در یکی بد کنش جای داشت
که در رزم با اژدها پای داشت
نژادش ز افغان سپاهش هزار
همه ناوک انداز و ژوبین گذار 
دورانش بماننده ران پیل
که رزم جوشان تر از رود نیل
به نیرو جدا کردی از که کمر
گریزان زوزش بدی شیر نر
ورا نام بودی کک کوه زاد
بگیتی بسی رزم بودش بیاد
جای دیگری از قول یکی از دو نفر گوید:
یکی گفت ای نامور پهلوان 
دل کار زار و خرد را روان
نهنگ دامانست و شیر ژیان
به نیروی او کس نبسته میان
نژادش زاوغان سپاهش بلوچ
ابر دشت خرگاه بگزیده کوچ 74
البته فردوسی در ستایش از افغانان تنها نیست. قرنها پیش از او در یونان باستان هیردوتس شاید نخستین کسی بوده باشد که از دلاوری پکتینهای پکتیکا یادی نموده و آنها را شجاع ترین مردمان آن حصص » جهان خوانده است. (75)