بود در عهد بوعلی سینا

از کتاب: هفت اورنگ ، مثنوی

بود در عهد بوعلی سینا

آن به کنه اصول طب بینا

ز آل بویه یکی ستوده خصال

شد ز ماخولیا پریشانحال

بانگ می زد که:«کم بود در ده

هیچ گاوی بسان من فربه

آشپز گر پزد هریسه ز من

گرددش گنج سیم، کیسه ز من

زود باشید حلق من ببرید!

به دکان هریسه پز سپرید!»

صبح تا شام حال او این بود

با حریفان مقال او این بود

نگذشتی ز روز و شب دانگی

که چو گاوان نبودی اش بانگی

که: «بزودی به کارد یا خنجر

بکشیدم که می شوم لاغر!»

تا به جائی رسید کو نه غذا

خوردئی از دست هیچ کس، نه دوا

اهل طب راه عجز بسپردند

استعانت به بوعلی بردند

گفت: «سویش قدم نهید از راه

مژده گویان! که بامداد پگاه

می رسد بهر کشتن ات به شتاب

دشنه در دست، خواجهٔ قصاب»

رفت ازین مژده زو گرانیها

کرد اظهار شادمانیها

بامدادان که بوعلی برخاست

شد سوی منزلش که: «گاو کجاست؟»

آمد و خفت در میان سرای

که، «منم گاو، هان و هان، پیش آی!»

بوعلی دست و پاش سخت ببست

کارد بر کارد تیز کرد و نشست

برد قصاب وار کف، سوی اش

دید هنجار پشت و پهلویش

گفت کاین گاو لاغر است هنوز

مصلحت نیست کشتن اش امروز

چند روزی ش بر علف بندید!

یک زمان اش گرسنه مپسندید!

تا چو فربه شود، برانم تیغ

نبود افسوس ذبح او و، دریغ

دست و پایش ز بند بگشادند

خوردنیهاش پیش بنهادند

هر چه دادندش از غذا و دوا

همه را خورد بی خلاف و ابا

تا چو گاوان از آن شود فربه

شد خود او از خیال گاوی، به!