څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

قدیمی ترین گواهینامه ذکر نام افغانستان



توما آرتسرونی تاریخ نویس ارمنی که در زبان
انگلیسی او را به نام توماس آرتسرونی می شناسند، در نیمه دوم قرن نهم و دهه اول قرن دهم زندگی می کرد و تاریخ خانواده سلطنتی آرتسرونیک ( ارمنی) را نوشته است. برخلاف عنوان داده شده نه تنها به تاریخ خانواده سلطنتی آرتسرونی که خودش نیز عضو آن بود، بلکه به طور جامع تاریخ ارمنستان را پوشش می دهد. توما از دهه 870 به تاریخ نویسی آغاز کرد. اثر وی شامل چهار جلد میباشد که جلد اول آن تاریخ اتسرونی از تشکیل ملت ارمنستان الی اواسط قرن پنجم پایان می یابد. ولی ارزشمندترین مشارکتهای توما در جلدهای دوم و سوم یافت می شود که جزئیات دقیق زندگی ارمنی را تحت سلطه خلافتهای عرب، عواقب بعدی آن و تأسیس دولت مستقل بگراتید در شمال دریاچه وان را دربر میگیرد. آنچه که این اثر را برای ما افغانان نهایت با ارزش و حیاتی میسازد و خدمت بزرگ اتسرونی در حق ما محسوب میشود این است که، آرتسرونی در کتاب اش راجع به نام سرزمین افغانستان در قرن نهم میلادی یعنی 1100 سال قبل گزارش میدهد و این قدیمی ترین سند کتبی تاریخی راجع به نام سرزمین افغانستان است. خوشبختانه، مورخ معاصر ارمنی بنام تورک دالالیان در ژورنال Iran and the Caucasus که توسط Brill Publisher به نشر رسیده است این موضوع را بطور مفصل توضیح داده و مینویسد:
"تووما آرتسروونی، Tovma Artsrouni تاریخ نگار ارمنی قرن نهم میلادی، افسانه قابل توجهی را درباره منشا پشتون ها یا دیگر مردم ایران - شرقی ساکن افغانستان گزارش داده. ( هدف از ایران شرقی در اینجا، افغانستان امروزی است ). آرتسرونی در حالیکه عقاید the Hephthalites هفتالی ها یا یفتلی ها، کوچی های از قبایل اسکایتین یا ساکا را توصیف می کند و چنین مینویسد:
« من می خواهم در مورد این بدانم که بسیاری از آنها Saxri-k ( بومی یا نجیب زادگان ) خوانده می شوند. به طور تصادفی با آنها که از سرزمین آپلانستان ( افغانستان ) آمده بودند آشنا شدم .... »
مورخ معاصر ارمنی دالالیان ادعا میکند، " تا آنجا که من می دانم، این قدیمی ترین گواهی توپونیم افغانستان یا نام افغانستان به حیث یک سرزمین در منابع کتبی تاریخ است، زیرا شرق شناسان اروپایی هنوز هم در جستجوی این نام در منابع عربی از قرن دهم میلادی هستند." دالالیان به توضیح یافته خود می‌پردازد و مینویسد:
"اپلنستان Aplastan که آرتسروونی به زبان ارمنی قرن نهم میلادی از آن ذکر کرده است از نظر آوایی یا صدادار، افغاستان اصلی را منعکس می کند. در زبان ارمنی قرن نهم، به ویژه در سنت کتبی آن، phoneme یا واج / I/ با / 'p/ پا /p/ جایگزین شد: واج / I / در ارمنی منشا بعدی دارد و اولین بار در دوره ارمنستان میانه ظاهر شد. اگرچه در قرن نهم، در حین تدوین کار آرتسروونی این واج ممکن است در زبان بومی و در لهجه ها با این وجود سنت ادبی برای مدت طولانی از آن اجتناب شده و آنها را توسط هنجارهای کلاسیک یعنی با p یا 'p جایگزین کردند. در همان زمان، Aplastan که Artsrouni آرتسروونی از آن ذکر نموده است بدیهی است، که ممکن از Apla/n/stan ناشی شود، در نتیجه حذف ثانویه -n- قبل از -s- ، یا به دلیل خطای کتبی خود کاتب باشد و يا مشكل لهجه ارمني. Apla/n/stan آرتسروونی نمی تواند کشوری متفاوت از افغانستان باشد، زیرا ذکر خود the Hephthalites هفتالیت ها یا یفتلی ها به منطقه "ایران شرقی" اشاره دارند و جاییست که در آن افغانستان موقعیت دارد."
بلی هموطن، تاریخ پر افتخار کشور عزیز ما از غبار و تیره گی گنگ و مبهم گذشته، آهسته، آهسته شکوه خود را ظاهر میسازد که این حقایق تاریخ کشور بدون شک باعث افتخار هر افغان وطندوست میگردد!


زنده و پاینده باد افغانستان عزیز! تا یک نفر افغان است زنده افغانستان است!



انجنیر اسدالله سهاک

از کتابخانۀ:

انجنیر اسدالله سهاک

نویسنده:

اسد سهاک












| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us