څوچه پاتي یو افغان وي - تل بدا افغانستان وي   |    تا زنده یک افغان است - جاوید افغانستان است
خبرنامه
NEWSLETTER
ابزار
UTILITIES
ورود به کارگاه
MEMBERS LOGIN
تماس با ما
CONTACT US

گنجینه میرزکۀ پکتیا


گنجینه میرزکه
در بهار سال ۱۳۲۶ خورشیدی وقتی زنان قبایل منگل در شهرستان میرزکه‌ی پکتیا (۳۰ کیلومتری شمال شرق شهر گردیز) مشغول برداشتن آب از چشمه‌ ئی در فاصله هفتاد متری تپه‌ ئی که از وی باشندگان محل به نام کافرکوت یاد میشود و فاصله چندانی از دریای میرزکه ندارد بودند، توجه شان را سکه‌های جلب کرد که در درون چشمه خودنمایی می‌کرد. آن زنان که نمی‌دانستند چه گنج گرانبهای را کشف کرده اند، به زودی از آنچه در چشمه دیده و به دست آورده بودند، باشندگان محل را خبر کردند که در پی آن شماری زیادی از اهالی منطقه به ساحۀ که چشمه در آن قرار داشت آمده و برای دریافت سکه‌های بیشتر به جستجو و کاوش مشغول شدند.

کشف سکه‌های بیشتر و شایع شدن آوازه پیدا شدن گنج، پای حکومت و باستان شناسان را به محل کشانید. گروه باستان شناسی اعزام شده به منطقه، در اندک‌ترین زمان توانست آثار ساخت و سازهای باستانی موجود در منطقه را کشف کند و نیز به سکه‌های پرشماری از اعصار و دوره های مختلف تاریخی (سکه‌های از سده سوم پیش از میلاد تا سده چهارم هجری) در آن چشمه دست یابد.

احمد علی کهزاد (تاریخ‌نگار و باستان‌شناس شناخته شده کشور که در ترکیب این گروه باستان شناسی قرار داشته) شمار سکه‌های کشف شده از میرزکه را پنجاه هزار سکه قلمداد کرده است که از این میان بیش از ده هزار سکه از سوی حکومت وقت به گونه رسمی به پایتخت (کابل) انتقال یافته و بیشترین شمار آن (حدود چهل هزار سکه‌ی دیگر) پیش از اقدام دولت از سوی باشنده‌های محل و قاچاقچیان آثار تاریخی در بازارهای ننگرهار و پشاور به فروش رسیده است.

در دوره‌های مختلف از جمله دوره جنگ‌های داخلی و پس از آن دوره حاکمیت طالبان، در میرزکه و مناطق ماحول آن به گونه خودسر از سوی اهالی منطقه و نیز قاچاقچیان آثار باستانی حفریات زیادی صورت گرفته و مقادیر زیادی از سکه‌های قدیمی، جواهرات، تندیس‌های طلایی و... که اندازه آن به چندین تُن تخمین زده شده است، بدست آمده و به گونه قاچاقی در بازارهای جهانی به فروش رسیده است.

براساس تخمین‌های کارشناسان در مجموع گنجینه میرزکه که مشتمل بر حدود چهار تن (۴۰۰۰ کیلوگرام) سکه و حدود ۷۷۰ پوند (نزدیک به ۳۵۰ کیلوگرام) اشیای طلایی و نقره‌ای بوده است، به غارت رفته و هم اکنون هم در بازارهای جهانی خرید و فروش میشود.

بدینگونه گنجینه میرزکه که در نوع خود بی‌نظیر و بزرگترین گنجینه‌ی سکه‌های کشف شدۀ جهان به شمار میرود و شماری از کارشناسان بنا به بزرگی و ارزش افسانوی، آن را "گنجینه‎‌ی افسانوی" خوانده اند بنا به بی‌کفایتی‌ها، بی‌توجهی‌ها، پایان بودن سطح آگاهی فرهنگی مردم، جنگ‌های خانمانسوز و... به تاراج رفت و ما یکی از گرانبهاترین میراث‎های ملی خود را از دست دادیم.

نگاره ۱: سکه‌ی از دوره اسکندر مقدونی (سلطنت: ۳۳۶-۳۲۳ پیش از میلاد) که از گنجینه میرزکه به غارت رفته و هم اکنون در کلکسیون شخصی یک فرد انگلیسی نگهداری می شود. از این سکه طلا که در دوره اسکندر مقدونی ضرب زده شده و تصویر وی بر آن حک گردیده، تا به حال در جهان فقط دو سکه (یکی از یونان و دیگری از میرزکه پکتیا) به دست آمده است. مالک کنونی سکه از بهر جلوگیری از کاپی شدن دقیق آن، اجازه عکس گیری از آن را تاکنون به هیچکس نداده و فقط رسامی آن را اجازه داده است.

نگاره ۲: سکه طلایی بدست آمده از گنجینه میرزکه متعلق به آندراگوراس که ابتدا حاکم یا والی ساتراپ (استان) پارتیا (نام منطقه‌ی دربرگیرنده قسمت‌های شمال غربی و غرب افغانستان کنونی و مناطق جنوب شرقی ایران کنونی) و استان هیرکانیا (نام منطقه‌ی در شمال شرق دریای کسپین که براساس نقشه امروزی، قسمتی از خاک کشور ایران کنونی و ترکمنستان کنونی را در بر میگیرد) بوده و سپس سلطنت مستقل داشته است. آندراگوراس که از نظر تباری پارسی/پارتی بوده و از سوی دولت سلوکیان یونانی به عنوان استاندار پارتیا و هیرکانیا بر این مناطق فرمان میرانده، به زودی در برابر دولت سلوکی شوریده و اعلام استقلال نموده است. گفتنی‌ست که وی از سال ۲۴۵ پیش از میلاد تا هنگام مرگ (۲۳۸ پیش از میلاد) به گونه مستقل بر این مناطق حکمروایی داشته است.
سیف الله فضل

از کتابخانۀ:

سیف الله فضل

نویسنده:

لطیف نجیمی











| حفظ اطلاعات شخصی| | ما کی استیم؟ | | آرایشگر وبسایت | | شرایط استفاده | | تماس با ما |
Privacy Policy About us WebMaster Terms of Use Contact us